شناسنامه مقاله
- نـویسنده:رودی مک کینون
- مترجم:فرشته پناهی
- کار و جامعه، شماره ۶۶، ۱۳۸۴، صص ۶۷ تا ۷۸
مقدمه تامین اجتماعی در جهان
تامین اجتماعی در جهان . در این زمان که تاکید بیشتری برروی ارزش همکاری گذارده مـیشود،مقاله حاضر در اینباره به بحث میپردازد که اتحادیه بین الملی تامین اجتماعی بـایستی موضع فعالتر و صریحتری را در جـهت ارتـقاء نقش محوری برای ایجاد تامین اجتماعی اجباری و گسترده در استراتژیها و سیاستهای بینالمللی درحال تکوین حمایت اجتماعی بهعهده بگیرد. مقاله با تلخیص پیشنهادات و طرح ها برای رسیدن به این هدف، توجه را به مـنع احتمالی داخلی و خارجی در این مسیر جلب میکند.
در سال ۴۰۰۲ اتحادیه بینالمللی تامین اجتماعی بیست و هشتمین مجمع عمومی خود را در پکن برگزار خواهد کرد.در این برهه زمانی از توسعه و پیشرفت اجرای تامین اجتماعی، مـناسب بـهنظر میرسد که چینیها میزبان این رخداد مهم باشند.مقامات چینی با مشکلات بنیادی و پیچیدهای در ارتباط با طرحریزی و ترتیبات بعدی و مدیریت اصلاًح سیاست اجتماعی بطور عام و اصلاًح سیاست تامین اجتماعی بـطور اخـص بهعنوان کلیدی در گذار اجتماعی-اقتصادی گستردهای جدا از شیوه “iron rice bow” در جهت توسعه اقتصاد مختلط مواجه میباشند.آنها استعارهای عام را برای اغلب سوالات دشوار بلکه نه همه آنا و تغییرات مورد نیاز احـتمالی کـه توسعه و اجرای سیاست تامین اجتماعی در سرتاسر جهان با آن مواجه است،فراهم میبینند.
در مقابل این دورنمای تغییر، مسئولیت بیشتری بر دوش اتحادیه بینالمللی تأمین اجتماعی نهاده شده است تا پیـشرفتها و روندهای حاصل شده اخیر در زمینه تأمین اجـتماعی را ارزیـابی، تـجزیه و تحلیل و گزارش نماید. اتحادیه بینالمللی تأمین اجتماعی با بهرهگیری از فراوانی و غنای اطلاعات وابسته به قانون و کتابشناختی فزاینده در بانک دادهها و ظـرفیت حـافظه مـهم سازمانی خود در قدرت و توانایی در جهت فراهم آوردن بـینش تحلیلی و تدوام تاریخی در ارتباط بامباحث بینالمللی و پیشرفتهای عصر حاضر در زمینه اجرای تأمین اجتماعی بدون رقیب است.
مشروعیت جهانی اتـحادیه بـین المـللی تامین اجتماعی بهعنوان یک پیکره بین المللی تامین اجتماعی “issa” بـهعنوان یک پیکر بینالمللی بمنظور اجرای نقش مهم انتشار و گسترش، بطور چشمگیری با افزایش مستمر عضویت و هموندی تـقویت گـریده اسـت.امروز اتحادیه بینالمللی تامین اجتماعی “issa” در دهه هشتم موجودیت و رشد خـود تـعداد اعضایش متشکل از اعضای وابسته و پیوسته به ۰۰۴ سازمان از تقریبا ۰۵۱ کشور مختلف رسیده است.چنانکه اساسنامه issa معین کـرده اسـت،اعـضای وابسته بایستی نهادهایی باشند که مستقیما مسئول اداره و سرپرستی یکی از جنبههای تامین اجـتماعی یـا اتـحادیههای این قبیل نهادها(بجز اتحادیههای بینالمللی)باشند.چنانکه در اساسنامه،انجمن معین گردیده اسـت،اعـضا هـمکار سازمانهایی بجز سازمانهای بینالمللی هستند که اهدافشان سازگار با اهداف issa است اما ایـن اعـضا فاقد صلاحیت بعنوان اعضا وابسته میباشند.دیدگاه و بینش مشترکی که این گروه نـامتناجس از سـازمانها را بـهم پیوند داده است تبلیغ و دفاع از قوانین تامین اجتماعی و اجرای آن است.باستناد بیانیه،اهداف و رسـالت اتـحادیه بینالمللی تامین اجتماعی بشرح ذیل میباشد:
«هدف انجمن بینالمللی تامین اجـتماعی در سـطح بـین المللی در جهت ترویج و توسعه تامین اجتماعی در سرتاسر جهان و در درجه اول در جهت بهبود و بهسازی ساختار اداری و فنی آن بـمنظور ارتـقاء شرایط اجتماعی و اقتصادی مردم براساس عدالت اجتماعی است»
تفسیر تامین اجتماعی:نـگرش دوگـانه
بـه بیان خود issa تامین اجتماعی بطور گستردهای بعنوان همهگونه حمایت اجتماعی اجباری تعریف میشود که بـواسطه تـصویب قـانون و اجرای همگانی جز لا ینفک نظام اجتماعی این کشوره میباشند. چنانکه در ذیل بـطور خـلاصه شرح دادهمیشود، یک دلیل عملی و قوی مبنای گستردگی این تعریف کاربردی میباشد. اتحادیه بینالمللی تـامین اجـتماعی issa طی سالهای متمادی تلاش کرده است تا طیف وسیعی از اجرای سازمانی را ارائه دهـد. ایـن بعد با این حرکت نتیجهگیری میشود کـه اتـحادیه بـین المللی تامین اجتماعی issa سازمانهای عضو بیشتری نـسبت بـه هر زمان از گذشته دارد و این مبنای عضویت متفاوت ساختاری، جهانی و گسترده میباشد که در شـرح ایـنکه چرا issa در خصوص ارائه معنای دقیقتر تـامین اجـتماعی تا حـدودی خـویشتندار بـوده است کمک میکند.
علیرغم آن بعد بـه ظـاهر منفرد و هزار پیشه،شواهد حاکی است که issa در واقع تحت دو تفسیر متفاوت از تـامین اجـتماعی عمل میکند.بعلاوه و تا حدودی مـغایر با دیدگاه عمومی و جـامعتر از آن،یـکی از این دو تفسیر حکایت از این دارد کـه issa گـرایشی خاص به سمت یک تفسیر ویژه و بنابراین دستوری و تجویزیتر دارد.
در مقایسه با تفسیر جـامعتر کـه مورد کاربرد issa است، تامین اجـتماعی بـا اسـتفاده از واژههای مدیریتی واداری آسـانتر درکـ میشود.با ملاحظه ایـن بـعد ضرورتا کاربردی،تامین اجتماعی متشکل است از انجام عادی و روزمره کارهای اجرایی که مجال پرداخـت صـحیح و بموقع مزایای قابل پرداخت را میدهند و بـطور کـلیتر متشکل اسـت از انـجام عـادی کارهای فنی و اجرایی کـه فرصت میدهند تا تمام اعمال موسسه تامین اجتماعی به انجام برسد.براساس این تفسیر کـاربردی تـامین اجتماعی است که عمدتا issa بطورکلی از نـیاز بـه هـماهنگ بـودن بـا خواستهای سلسله مـراتب نـسبت به شیوههای مختلف فراهم نمودن تامین اجتماعی اجتناب کند. این امر برای یک اتحادیه که مـتشکل اسـت از سـازمانهای عضو که با توجه به ماهیت و حـوزه نـقش خـود نـه تـنها دارای دیـدگاههای متفاوتی میباشند بلکه دارای ساختارهای متفاوتی هستند نکته مهمی است که از طریق این ساختارها این نقش را مورد توجه قرار دهند.برای آوردن یک مثال قیاسی از تلاشهای issa بمنظور ایجاد یـک فضای بیطرفانه، نیاز است آدمی فقط به برخوردهای متضاد issa و سازمان بینالمللی کار (ilo) نسبت به شیوه nPf نگاهی بیاندازد. issa نوعا نسبت به مدیران nPf نگاهی بیاندازد. issa نوعا نسبت به مدیران nPf حمایت بـیشتری کـرده است درحالیکه ilo نسبت به این شیوه تامین اجتماعی خیلی منتقدانه عمل کرده است.
یک نمونه دیگر از بعد عملی issa از طریق نحوه عمل کمیسیونهای فنی (tcs) آن معلوم میشود.بطور طبیعی و اگر بـعنوان یـک کل در نظر گرفته شود.تعیین موضوعات کاربردی آنها تمام جنبههای برجسته مدیریت تامین اجتماعی کنونی را تحت پوشش قرار میدهد.اهمیتی که با نـقشی کـه شاخه کمیسیونهای فنی (tcs) ایفا مـیکند مـطابقت داده میشود، نه تنها از حالت تعیینی کمیسیونهای فنی (tcs) که بعنوان ستونهای اصلی issa نقش هدایت و ربهری را در تمام فعالیتهای ناحیهای فراهم میکنند.نشأت میگیرند بلکه بگونه مـهمتر از کـمک عملی گروههای کاری کـه تـعدادی از کمیسیونهای فنی آنها را ایجاد کردهاند سرچشمه میگیرد.
برخلاف تفسیر کابردی و گسترده تامین اجتماعی که issa از آن بهره میگیرد،تفسیر ثانویه آن رویکردهای هنجاری و”محدود”میباشد.بدون شک این امر بطور قطع از استانداردهای تـامین اجـتماعی ilo (آژانس تخصصی سازمان ملل متحد که به سوالات مربوط به تامین اجتماعی میپردازد)ریشه میگیرد.از آنجاییکه این تفسیر با تفسیر جامعتر تامین اجتماعی در تضاد است،نوع تامین اجتماعی که تـوسط اسـتانداردهای بین المـللی کار ترویج میشود بیمه اجتماعی اعانهای است.اگرچه این استانداردها خیلی راحت و آسان از طریق توافقنامه شماره ۲۰۱ سـال ۵۲۹۱ سازمان بینالمللی کار ilo قابل شناسایی میباشند.تا آخر دهه ۰۹۹۱ سـازمان بـین المـللی کار ilo صدور ۰۳ توافقنامه و ۵۱ پیشنهاد یادداشت که این توافقنامهها و پیشنهادات به تامین بودجه،تدارک منافع و مدیریت تامین اجـتماعی مـیپرداختند. برای آوردن یک مثال دیگر که این گرایش هنجاری و مطابق ضابطه را نشان میدهد،بـهتر اسـت کـه دوباره به کاری که کمیسیونهای فنی issa انجام میدهند نگاهی بیاندازیم.با یک نگاه مختصر بـه ساختار کمیسیونهای فنی این امر آشکار میشود که توجه مشترک آنها بطور عـمدهای به موضوعاتی در ارتباط بـا بـیمه اجتماعی معطوف است.اولویت برنامهای در برنامه و بودجه سالهای ۴۰۰۲-۲۰۰۲ اتحادیه بینالمللی تامین اجتماعی “issa” جهت تقویت فعالیتهای تعدادی از کمیسیونهای فنی منجمله آن دسته از کمیسیونهایی که به اموری از قبیل بیمه در مقابل حوادث و بیمارهای نـاشی از کار، سالخوردگی،ناتوانی و بیمه بازماندگان،مراقبتهای پزشکی و بیمه بیماری و بیکاری و حفاظت و ایمنی کار رسیدگی میکنند داده شده است.بعلاوه انتظار میرود که این اولویت برنامهای در برنامه سه ساله آینده نیز ادامه یـابد.
بـطور کلی میتوان گفت که بعد اصلی دیدگاه کاربردی issa برمبنای این انتظار هنجاری شکل گرفته و هدایت شده است که در اغلب کشورها تامین اجتماعی بیشتر برپایه تامین مالی از طریق اعانه استوار بـوده،وزارتـخانه تامین اجتماعی و انجمنهای قانونی تامی اجتماعی آن را اداره میکند و در سطح ملی سازماندهی میشود.برای اغلب کشورها به خصوص بیشتر کشورهایی که دارای سازمانهای عضو issa میباشند،این دیدگاه هنجاری بیانگر این امر مـیباشد کـه بیمه اجتماعی(هرچند که اغلب ضرورتا با برنامههای امداد اجتماعی همراه است)پایه اصلی نظامهای تامین اجتماعی همگانی را تشکیل میدهد.درحالیکه از لحاظ بین الملی این دیدگاه بهدلیل ایـنکه تـا حـدودی ناپویا است قابل انتقاد اسـت چـنانکه پیـشرفتهای بینالمللی اخیر نشان میدهند،بطور مسلم آینده کلیه برنامههای بیمه اجتماعی روشن خواهد بود و جایی برای انتقاد نخواهد بود.
دو تـفسیر کـاربردی و مـعیاری تامین اجتماعی بایستی از طریق چیزی که issa از آن بهعنوان سـه وظـیفه اصلی خود یاد میکند قابل شناسایی باشند و آن سه وظیفه عبارتند از: -پشتیبانی و تقویت نمودن کارایی و بازدهی فنی مدیران و ادارهکنندگان تـامین اجـتماعی.
- پیـشرفت و توسعه مداوم اتحادیه بینالمللی تامین اجتماعی issa بعنوان مکانی اصـلی و جهانی برای گفتگوی درباره تامین اجتماعی.
- پیشرفت و توسعه مداوم issa بعنوان گنجینهای برای جمعآوری و انتشار اطلاعات مربوط به تـامین اجـتماعی.
رابـطه خاص issa و ilo
حمایت issa از زیرساخت معیاری بیمه اجتماعی ilo برای تامین اجتماعی با در نـظر گـرفتن رابطه ویژهای که همیشه بین این دو وجود داشته است تعجبآور نیست.اگر به خاطر داشته بـاشیم، ilo نـقش مـهمی را در خلق طرح اولیه issa در سال ۷۲۹۱ ایفا نمود.در نتیجه مذاکرات انجام شده در کنفرانس بـین امـللی کـار در سال ۷۲۹۱،اتحادیه بینالمللی برای ترویج و توسعه بیمه در برابر بیماری در سرتاسر جهان پایهگذاری گـردید.ایـن تـصمیمگیری دسته جمعی به یک انجمن بینالمللی بهنام cimas منتهی شد که از سال ۷۴۹۱ (به تـصویر صـفحه مراجعه شود) بنام اتحادیه بینالمللی تامین اجتماعی “issa” تغییر نام یافت.
در طی سـالها،سـازمان بـین امللی کار ilo تاثیرگذاری مداوم گرچه الب مستقیمی بر توسعه اتحادیه مذکور داشته است.
یـک رخـداد تاثیرگذار کنفرانس بین امللی کار در فیلادلفیا در سال ۴۴۹۱ بود.پیشنهاداتیکه در کنفرانس سال ۴۴۹۱ ارائه شدند و بـطور کـلی بـعنوان بیانیه فیلادلفیا نامیده شدند در پیش نویس مقاوله نامه شماره ۲۰۱ سال ۵۲۹۱ سازمان بین امللی کار نـقش مـحوری داشتند استانداردهای مطرح شده در مقاوله نامه بهعنوان مبانی بنیادی که بسیاری از مـفاهیم تـامین اجـتماعی از جنگ جهانی تاکنون به بعد برپایه آنها استوار بوده است مورد قبول همگان میباشند.مـهم ایـنکه بـری توسعه، issa بیانیه فیلادلفیا و مقاوله نامه شماره ۲۰۱ سال ۵۲۹۱ سازمان بینالمللی کار ilo بـا تـدابیری مشترک برنامه کاری درازمدت و بسیار شفاف تعریف شده را ارائه نمودند.بطور اتفاقی یا بگونهای دیگر،هدف ارتـقا هـمکاری و اطلاعات میان سازمانهای تامین اجتماعی که توسط ilo ارائه شده بود با هدف issa سـازگاری داشـت.پیدایش cimas با تلاشهای ilo برای معرفی استاندارهای بـین المـللی بـمنظور تحت پوشش برنامههای بیمه اجتماعی قرار دادن کـارگران هـمزمان بود.بنابراین بین این دو سازمان از دیرباز رابطه وجود داشته است و امروز هنوز دبـیرخانه issa در اداره مـرکزی سازمان بینالمللی کار در ژنـو مـستقر میباشد و مـقامات issa نـیز بـه کرات برای پیشبرد اهداف ilo تلاش کـردهاند و بـالعکس.
علیرغم این رابطه نزدیک و بخصوص حمایت بیدریغ issa از زیرساخت معیاری ilo برای تامین اجـتماعی، مـعلوم میشود که issa تاکید بیشتری برروی تـفسیر گستردهتر و کم تجویزیتر خـود یـعنی تفسیر کاربردی تامین اجتماعی داشـته اسـت.این رویکرد گسترده از دو نظر برای issa مفید میباشد.اول اینکه به issa اجازه داده است بعنوان یـک فـن مدار بیطرف که برای سـازمانهای عـضوش بـلاخص سازمانهایی که بـه بـیمه اجتماعی نپویستهاند خود را تـوسعه دهـد.دوم اینکه در ذهنیت استقلال در برابر ilo به issa کمک نموده است.برای issa تقویت توسعه یک دیدگاه سـازمانی مـجزا از دیدگاهیی ilo در ژنو از هرجای دیگر مهمتر اسـت:نـکته کنایهآمیز در ایـنجا ایـن اسـت که در طی دهههای گـذشته ilo با در اختیار قرار دادن فضای مورد نیاز به issa ،توسعه دیدگاه کاربردی را تسهیل بخشیده است.
منافع سـازمانی مـمکن برای issa در انجام بهتر این نقش کـاربردی تـا حـدودی تـوسط ایـن حقیقت که issa هـیچگونه اخـتیاری برای فراهم نمودن همکاری فنی ندارد محدود گردیده است.گرچه این امر از طریق الزامات و محدودیتهای مـهم مـنابع نـیز محدود گردیده است،نقش هستهای issa در دفاع و تـقویت تـامین اجـتماعی در صـورتیکه ایـن اخـتیار را داشته باشد بطور عمدهای افزایش خواهد یافت.در این مورد خاص اختیار و دستور از وظائف ilo میباشد.نکته متناقض و آشکار در اینجا این است که اگرچه ilo به issa جا و مکان داده است(حـرکتی که بطور سربسته کارایی و کاردانی issa را تایید میکند)،از موضع خود در رابطه با حق و اختیار برای فراهم کردن همکاری فنی در زمینه سیاست تامین اجتماعی نیز دفاع کرده است.
با اینکه issa محدودیتهایی را راجـع بـه عدم حق و اختیار در فراهم نمودن همکاری فنی برای انجام یکی از وظایف اصلی خود تقبل نموده است،سوال این است که این اتحادیه تا چه اندازه به بسط یک خـواسته و حـق اظهار نظر بارزتری نیاز دارد. اگرچه issa در مورد توجه قرار دادن سوالات فنی در ارتباط با توسعه عملی و نشر تامین اجتماعی احساس را حتی بیشتری کرده است و از آنـجاییکه بـسیاری از فعالیتهایش در رابطه با موضوع و طـرز بـرخورد ilo شکل گرفته است، نشانههایی وجود دارد که پیشرفتهای وسیعتر بینالمللی ممکن است issa را با حق انتخاب کمتر لیکن فعالتری در دنبال کردن و انجام بهتر سه وظـیفه مـهم و اساسی خود در جانبداری و تـرویج هـرنوع تامین اجتماعی باقی بگذارند.
سازگار نمودن تامین اجتماعی با حمایت اجتماعی
مدتهای مدیدی این فرض بطور قهری وجود داشت که تمام جوامع،غالبا از نقاط شروع مختلف و رده بندیهای متفاوت، خط سـیر یـکسانی را برای نیل به سطح معیاری توسعه و پیشرفت طی میکنند.از دیدگاه محدودتر تامین اجتماعی یعنی حمایت issa از استانداردها،این تنها سئوالی خواهد بود از زمانی قبل از اینکه تمام جوامع قادر بودند اصول مـعیاری ilo بـرای تامین اجـتماعی را تامین کنند.امروزه این دیدگاه اولیه و قاطع تحت بازنگری جدی قرار دارد چنانکه baettie گفته است:
اگرچه کشورهای صـنعتی تعداد زیادی از نیروی کاری(معمولا ۰۸%یا بیشتر)را معمولا با طیف گـستردهای از پیـشامدها و حـوادث تحت پوشش قرار دادهاند،بیشتر کشورهای آفریقایی و آسیابی حد اقل نیروی کار(کمتر از ۰۱%)را در طیف محدودی از حوادث و پیـش آمـدها تحت پوشش قرار دادهاند ون گینکن این وضعیت را بیشتر مورد تاکید قرار میدهد و مـیگوید:تـخمین زده مـیشود که در سراسر جهان تنها ۰۲%از مردم از تامین اجتماعی لازم برخوردار میباشند.
این آمار و ارقام بیانگر این اسـت که دیدگاههای سنتی برمبنای کمک تامین اجتماعی برای نیل به تحت پوشش قـرار دادن بیشتر نیروی کار در سـطح جـهانی بخصوص در کشورهای در حال توسعه تا چه حد از اهداف و آرمانهای خود دور مانده است.در نتیجه معقول بنظر میرسد که در هماهنگ ساختن و سازگار نمودن اجرای تامین اجتماعی با تامین بهتر نیازهای افراد تعمق بـیشتری انجام گردد.این تغییر پیشنهادی در دیدگاه برای issa در ارتباط با مبنای کاربردی و همچنین معیارهای«چگونه»«چه چیز»و«چرا»ها میآیند در ترویج و دفاع از تامین اجتماعی معانی بنیادی و پایهای دارد.
تعدادی از سازمان های بینالمللی سـیاست غـالب بر بسیاری از این مسائل که بخش حمایت اجتماعی بانک جهانی گرداننده آن است را اتخاذ نمودهاند.برای مثال،عکس العمل بانک جهانی، ilo و بانک توسعه آسیا این بوده است که به تـواناییها و ظـرفیتهای کاهش فقر دیدگاههای سنتی نسبت به تامین اجتماعی بخصوص برای محیطهای کشورهای درحال توسعه که اساسا طی دو دهه گذشته اغلب ایجاد بازار کار آنها در اقتصاد غیررسمی بوده است نـگاهی نـقادانه بیاندازند.این دوره از ارزیابی انتقادی توسط این سه سازمان بینالمللی که دارای استراتژیها و سیاستهای”حمایت اجتماعی”کما بیش مجزا با هدف سیاسی مشترک میباشند به مفهوم سازی منتهی شـد:تـوسعه حـفاظت اجتماعی برای بیشتر از یک سـوم جـمیعت جـهان که هم اکنون فاقد آن بوده و بهبود امکانات برای آنهایی که قبلا تحت پوشش بوده لیکن به اندازه کافی نبوده است. کـانون تـوجه سـیاست اینگونه استراتژیها حفاظت اجتماعی که وابسته به اسـتراتژیهای وسـیعتر فقرزدایی بینالمللی(برای مثال اهداف توسعه هزاره سازمان ملل متحد)بوده و در شناخت این حقیقت که ضعف اصلی مـکانیسمهای تـامین اجـتماعی تاکید ذاتی بر مورد توجه قرار دادن خطرات بازار کار رسـمی میباشد ضرور تا از کانون توجه به جایگزین نمودن درآمدهای ویژه تامین اجتماعی عرفی وسیعتر است.
در میان این سـه سـازمان بـین المللی،تفاسیر متفاوتی در خصوص چگونگی و نحوه اداره اجتماعی وجود دارد.تفسیر مورد کـاربرد بـانک جهانی در محدوده ساختار نظری و همهجانبه مدیریت خطرات اجتماعی بیشترین کاربرد را دارد.بنابر تفسیر ilo از حمایت اجتماعی بـه سـهم خـود رویکردی جزیی و حوزهای را نشان میدهد و شامل تامین اجتماعی مبتنی بر اعانه و تـامین اجـتماعی غـیر اعانهای و سایر مقرریهای همگانی،بهداشت محیط کار و مقررات ایمنی،مراقبت بهداشتی و خدمات،و آموزشی و تـعلیم و تـربیت مـیباشد
استدلال این بانک،ضرورت دارد که تعریف و شرح حمایت اجتماعی”بازاندیشی”شده و”بسط”داده شود تـا تـمام مداخلات عموم مردم کهبه اشخاص،خانوادهها و جوامع کمک میکند تاخطرات را مدیریت نمایند یـا بـه فـقیران واقعا نیازمند کمک نمایند را دربرگیرد.هدف غایی سیاست مذکور مربوط به بانک جهانی کـه بـهطور ذهنی شکل گرفته و از اصطلاحات و واژههای متداول مدیریت خطر و بیمه بازرگانی استفاده مینماید و بـرمبنای نـگرشهای مـبتنی بر سرمایه برای رسیدن به رفاه و بهزیستی طراحی گردیده، فقرزدایی کامل از طریق مدیریت خطر بـهتر مـیباشد.چنانکه در این ساختار عنوان گردیده، خطرات طوری معنی میشوند که تمام خـطرات اجـتماعی.اقـتصادی، سیاسی،زیست محیطی،بازار کار و غیر بازرار کار یا سایر حوادث مخاطرهآمیز را شامل شوند.تـفسیر ilo از حـمایت اجـتماعی به سهم خود رویکردی جزیی و حوزهای را نشان میدهد و شامل تامین اجتماعی مـبتنی بـر اعانه و تامین اجتماعی غیر اعانهای و سایر مقرریهای همگانی، بهداشت محیط کار و مقررات ایمنی،مراقبت بهداشتی و خـدمات، و آمـوزشی و تعلیم و تربیت است.
رویکرد بانک توسعه آسیایی
رویکرد بانک توسعه آسیایی نیز حوزهای بوده از پنج عـامل اصـلی تشکیل شده است:
- ۱- بازارهای کار
- ۲-بیمه اجـتماعی
- ۳-امـداد اجـتماعی
- ۴- طرحهای منطقهای و کوچک برای حمایت اجتماعات
- ۵- حـمایت از کـودکان.
گرچه issa به برداشت و درک تحلیلیتر و جامعتری از این سیاستها و استراتژیها تاکید دارد، لیکن این وظیفه از حـوزه و حـوصله این مقاله خارج است.بـا ایـن وجود مـیتوان انـدک اظـهارهای معمولی را در این زمینه ارائه داد.چیزی که ایـن پیـشرفتهای بینالمللی برآن تاکید دارند. بخصوص در سبک و سیاقی که پیچیدگی فقر هـماکنون بـهتر درک میشود این است که مشکلات بـلافصل تامین اجتماعی جهانی نـیازمند راه حـلهای سیاست اجتماعی میباشند که انـعکاس مـییابند و نسبت به شرایط و ظرفیتهای محلی بالاخص بازارهای کار حساس میباشند.این پیشرفتها بـخصوص کـشورهای درحال توسع براین پیشنهاد تـاکید دارنـد کـه موضع فکری حـاکم بـر تامین اجتاعی ممکن اسـت تـا درجات مختلفی تنزل یابد تا دقیقاً به یک عامل دیگر در میان تعداد زیادی از اجـزا مـکمل در درون استراتژیهای گستردهتر و بتدریج جز به جـز شـده حمایت اجـتماعی(مـتشکل از طـرحهای مختلف بلکه بالقوه بـه هم مرتبط اجباری و غیراجباری که اغلب مقولههای متخلف خطر را مورد توجه قرار میدهند) تبدیل شـود.دورنـمای استراتژیهای روز بروز جز به جز شـده حـفاظت اجـتماعی چـالشهای مـهمی را برای issa به ارمـغان مـیآورد.بنابراین ضروری بنظر میرسد که issa از طریق نقش جانبدارانهای که دارد از ظرفیتهای خود برای دفاع از موضع تامین اجـتماعی در سـطح گـسترده حد اکثر استفاده را نماید و بطور قاطعانهتر راهـهای دسـتیابی ابـتکاری جـدیدی را بـرای تـوسعه مشارکتها در سطح اجتماع،ملی و بینالمللی که دارای سازمانهای روز افزون در زمینه ترویج و نشر حمایت اجتماعی در میان جامعه مدنی میباشند پیدا نماید.
اما بایستی درخصوص مکان و فضای موجود issa در ارتـباط با ظرفیتهایش واقع بین بود،دبیرخانه issa در ژنو دارای ۰۵ کارمند شامل کارکنان متخصص،اداری و فنی است.بودجهاش که در مقایسه با بودجه فعلی ilo معقول بنظر میرسد در مقایسه با بودجه بانک جهانی همانند قـطرهای در بـرابر اقیانوس است.بالاخره،ضرورت دارد بودجه و تعداد کارمندان issa با هزینههای عملیاتی و اولویتهای موجود همخوانی داشته باشند.
با این وجود،استفاده حد اکثر از ظرفیتها و تواناییهای issa بخودی خود بمعنی هزینههای اضافی نـاست.بـخشی که بتوان یکی از اصلیترین وظایف اصلی issa را بیشتر توسعه و گسترش داد بخش نشر و ترویج تحقیقات است.چنانکه issa اولین کسی خواهد بود که تایید خواهد کـرد،بـرای اموری از قبیل جمعآوری اطلاعات،قـابلیتهای تـحقیقات تحلیلی و راههای انتشار اطلاعات منجمله وب سایتها بمنظور اینکه بطور سیستماتیک و گستردهتر مورد استفاده قرار گرفته و در خدمت اعضا بطور اخص و تقویت مناظرات عموم بطور عـام فـراگیرند فضای کافی دارد.این امـر بـه درک کلیتر استراتژهای به مرور جز به جز شده حمایت اجتماعی بمنظور توسعه پوشش تامین اجتماعی کمک میکند به همین شیوه، تغییر نگرش و رویکرد issa جدی از در نظر گرفتن یکی از ارکان مهم فـعالیتهای حـرفهایش که از حیث ماهیت عمد تا فنی لیکن از نظر مخاطبین خارج از محافل تخصصی،اداری و فنی تامین اجتماعی نه چندان جذاب بوده خوشایند خواهد بود. برای رسیدن به این هدف،وب سایت راحتترین،احـتمالا کـم هزینهترین و هـمچنین کم مصرفترین راه برای درک بیشتر جنبههای کارهای انجام شده تحت نظارت issa میباشد تا با مخاطبین بیشتری ارتباط بـرقرار نمود و آنها را در این زمینه مشارکت دهد از سوی دیگر،نشانههایی وجود دارد کـه issa بـه درگـیریهای احتمالی برای خود و سازمانهای عضوش در کشورهای پیشرفته و درحال توسعه گرایشهای مختلف ولی مرتبط میباشند توجه میکند.برای مـثال، در کـشورهای پیشرفته هم اکنون به درگیریهای هنجاری ممکن یک گرایش در کشورهای انگلیسی زبان بـهسمت و سـوی اسـتفاده گستردهتر از درآمدهای تامین اجتماعی حاصل از اعتبارات مالیاتی که در بین مقامات مالی اجرا میشود توجه مـیشود.اینچنین توسعه و پیشرفتها بالقوه غامض و مسئلهساز فرض میشوند زیرا ممکن است موقعیت سـازمانهای قدیمی عضو issa را در سطح مـلی تـضعیف نمایند درحالیکه بخشی از مسئولیت جمعآوری اعتبارات و توزیع درآمدهای تامین اجتماعی را به خارج از قلمرو نفوذ issa واگذار نمایند بازهم تحقیقات بیشتری مورد نیاز است تا پیامدهای هنجاری ممکن اینگونه پیشرفتها برای تامین اجـتماعی را ارزیابی نموده و سپس اطلاعرسانی کرد.
گرایش درحال تکوین دیگری که مورد توجه است بخصوص بخاطر اینکه میتواند تاثیر اساسی بر موقعیت هنجاری و جهانی تامین اجتماعی مشارکتی داشته باشد مربوط به مـباحثی اسـت در دفاع از گسترش تغییر مسیر از جبران خسارت ناشی از خط بسمت توسعه و ارتقا حقوق فردی و جمعی.البته نه براساس کار چنانه در قرن بیستم بوده بلکه به مفهوم کلیتر برمبنای حقوق شهروندی.
نـشانههایی وجـود دارد که در برخی از کشورهای درحال توسعه این تغییر رویه از قبل درحال انجام بوده و آرامآرام در حال پیشرفت است،گرچه فقط گروه خاصی از شهروندان و بالاخص مسنترها را شامل میگردد.برای مثال در مناطق جـنوبی آفـریقایی گزاشات حاکی است که در برخی از کشورها منجمله موریتانی،نامیبیا و بوتسوانا گرایش به سمت برقراری جهانی مستمری مقرری بازنشستگی غیر مشارکتی شهروندان سالخورده وجود دارد.بههمین ترتیب،کشور ساموا با بـرنامه جـهانی مـقرری شهروندان سالخورده که به مـوازات صـندوق احـتیاط ملی ساموا کار میکند نمونه دیگری از منطقه اقیانوس آرام است.
گرچه عوامل سوقدهنده این روشهای«غیر مشارکتی»باهم متفاوت میباشند،قضیه ایـن اسـت کـه آنها عزم مهم سیاسی مقامات را نشان میدهند کـه مـوضوع ایجاد تامین اجتماعی در محیطهای اقتصادی-اجتماعی که اغلب برای پیشرفت و توسعه موفقیتآمیز برنامههای گسترده تامین اجتماعی مشارکتی نامساعد مـیباشند را مـورد تـوجه قرار دهند.بنابراین، درحالیکه از دیدگاه جهانی نمیتوان گفت که تـغییر مسیر هنجاری و کلیتر از بیمه اجتماعی مشارکتی وابسته به اشتغال درحال اجرا است، issa با متمرکز نمودن ظرفیتها و تواناییهای تـحقیقاتیاش بـرروی پیـامدهای سازمانی درازمدت این قبیل پیشرفتهای بالقوه و همچنین مسائل حقوقی و پوشش تـامین اجـتماعی میتواند کمک مهمی به این مبحث بنماید.
اما درحالیکه موضع issa در حمایت از تمامی تلاشها برای کاهش”خـلا”پوشـش تـامین اجتماعی صریح است، فرصتهایی که گرایش کشورهای درحال توسعه بهسمت فراهمسازی تـامین اجـتماعی غـیرمشارکتی مبتنی بر تامین از طریق مالیات ارائه مینماید نیز ممکن است چالشهایی را برای انجمن در بـرقراری رابـطه بـا سازمانهای عضو بالقوه آتی و همچنین برخی از سازمانهای عضو فعلی ایجاد کند.
مشخصا تاکید بـیشتر بـرروی شیوههای غیرمشارکتی بخصوص هنگامی که دامنه پوشش آنها جهانی بوده یا حد اقـل از شـیوههای مـشارکتی موجود گستردهتر باشد ممکن است به تضعیف نقش حفاظت اجتماعی ادارات داخلی تامین اجتماعی بـر جـانبداری از مسئولان وصول و توزیع مالیات بیانجامد.
مهمترین چالش issa از این حقیقت سرچشمه میگیرد که مـنافع مـبتنی بـر مالیات ضرورتا از طریق شیوههای سنتی تامین اجتماعی به نفرات تحویل نمیگردند بلکه از طریق مسئولان مـالی خـواه در سطح مالی خواه محلی توزیع و تحویل میگردند.بعلاوه،آن دسته از مسئولان امور مـالی کـه بـا تهیه و جمعآوری منافع تامین اجتماعی سروکار دارند و بخصوص آنهایی که از قبل مسئولیت توزیع و تحویل مـنافع اعـتبارات مـالیاتی را داشتهاند و احتمالاً دارای سابقه و تجربه کمی در شبکههای تامین اجتماعی میباشند بطور محتمل ارزش سـازمانی کـمی را در به عضویت درآمدن issa میبینند این نظر درخصوص مباحث بینالمللی مشابه در ارتباط با سازمانهای تامین اجـتماعی اجـباری ولی خصوصی نیز صادق است.سئوال مهمتری که باید پاسخ داده شود این اسـت کـه issa چگونه میتواند با موفقیت،اینگونه اشکال خـاص تـامین اجـتماعی را به عضویت خود درآورد.
معضلی که issa با آن مـواجه مـیباشد این است که حالکه ضرورت ایجاب مینماید تا ظرفیتها و تواناییهایش را در جهت انجام مـطالعات دربـاره گرایشها و پیشرفتهای فعلی بکار گـیرد (حـرکتی که مـستلزم مـنابع و هـزینههای بیشتری است)،در متقاعد نمودن سازمانهای عـضو هـمچنین عوامل خارجی در مورد اهمیت و ارزش سرمایهگذاری در چنین پروژههایی دچار مشکل است.بنابراین،اسـتراتژی ایـجاد ارتباط issa در آینده بخصوص بعنوان ابزاری بـرای متقاعد کردن سازمانهای عـضو در خـصوص اهمیت سرمایهگذاری جهت توسعه ایـن ظـرفیتها و تواناییهای تحلیلی و تحقیقاتی،سیاسی و سرنوشتساز خواهد بود.
تقویت تامین اجتماعی: نقش شاخه کـمیتههای فـنی tcs
تنها ساختار سازمانی موجود کـه مـیتواند بـه ظرفیتها و توناییهای تـحقیقاتی و تـحلیلی issa کمک نماید،شاخه کـمیسیونهای فـنی میباشد.برای رسیدن به این هدف،کمک مهم و عملی به مباحث تامین اجتماعی از طـریق تـقویت کمیتههای فنی صورت میگیرد،پیشنهادی کـه بـا هدف تـامین بـودجهای انـدک برابر ۰۰۰۰۱ فرانک سوئیس(مـعادل تقریبا ۰۰۸۷ دلار آمریکا) برای هر شاخه در خلال دوره سه ساله ۵۰۰۲ تا ۷۰۰۲ طرحریزی گردید.هدف از این امـر حـمایت از فعالیتها و گردهماییهای تحقیقاتی گروههای کار مـیباشد کـه تـحت نـظارت شـاخه کمیتههای فنی بـرگزار مـیگردند. علی الخصوص،در نظر است طی سهسال آینده گردهماییها ارزیابی اولیه حاکی از آن است که مطالعات انجام شـده تـوسط گـروههای کار کمیتههای فنی کمک بزرگی به افـزایش دانـش و تـوسعه اجـرای امـور در تـمام شاخههای تامین اجتماعی خواهد کرد
که از این پس بعنوان issa days نامیده خواهد شد در ژنو تشکیل گردند.این امر به تمام کمیتههای فنی اجازه خواهد داد که بطور جداگانه بمنظور تـوسعه برنامههای کاریا در ارتباط با مباحثه در خصوص مسائلی که به طریقی به آنها مربوط میشود نشست داشته باشند.
ارزیابی اولیه حاکی از آن است که مطالعات انجام شده توسط گروههای کار کـمیتههای فـنی کمک بزرگی به افزایش دانش و توسعه اجرای امور در تمام شاخههای تامین اجتماعی خواهد کرد.بنابراین ایجاد یک گروه کاری که فعالیتش متمرکز بر نحوه عملکرد و محکزنی تامین اجتماعی بـاشد پیـشبینی میشود.با در نظر گرفتن نکته اخیر،مسئله مهمی که بایستی مورد توجه قرار گیرد این است که چگونه گروه کار مذکور معیارهای سـنجش عـملکرد و محکزنی شیوههای غیر مشارکتی تـامین اجـتماعی را بهبود میبخشد.توجه روز افزون بینالمللی به شیوههای غیر مشارکتی بخصوص در کشورهای درحال توسعه بیانگر این است که issa بایستی اکنون سرپرستی و اداره چنین طرحهایی را بـعنوان یـک مسئله فنی و کم اهـمیتتر از طـرحهای مشارکتی تامین اجتماعی تلقی ننماید.تاکنون چنانکه کانون اصلی بیمه اجتماعی کیمتههای فنی نمایان میسازد قضیه همیشه این نبوده است.بیپرده باید گفت برخی از سازمانهای عضو issa معتقدند که شیوههای غـیر مـشارکتی در حاشیه تامین اجتماعی قرار دارند و در مرکزیت فعالیت آنها مسائل رفاه اجتماعی و فقرزدایی است.هرچند این دیدگاه بیانگر بعد هنجاری سنتی است که در بالا به آن اشاره شد،معهذا استنباط این اسـت کـه issa issa بایستی از ایـن پس بطور نظاممند مدیریت شیوههای غیر مشارکتی را بعنوان یک مسئله فنی و قانونی تامین اجتماعی مدنظر قرار دهـد.اگر خود را با این امر وفق ندهد و مالکیت بیشتری نسبت بـه تـامین اجـتماعی غیرمشارکتی داشته باشد،با خطر افزایش و دوگانگی مباحثات در مخالفت با محسنات نسبی شیوههای غیر مشارکتی و مشارکتی در بـرخی کـشورهای درحال توسعه مواجه خواهد شد.تواناییهای تامین اجتماعی غیر مشارکتی که لا اقل فـراهمسازی حـد اقـل مزایا برای اقشار آسیبپذیر و حاشیهای را بعده دارد از سوی کشورهای در حال توسعه با درآمد متوسط مورد تـایید قرار گرفته و به این تواناییها ارج نهاده میشود.اگر این توانایی ربوده شـوند و بعنوان سلاحی برای حـمله بـه ارتباط سیستمای ملی پرهزینه اما وسیع تامین اجتماعی مشارکتی مورد استفاده قرار گیرند غمانگیز خواهد بود.این امر ممکن و خطرناکی است که مدیران تامین اجتماعی و بخصوص مدیران تامین اجتماعی مشارکتی نـباید آن را نادیده بگیرند و نسبت به آن بیتوجه باشند.
در نتیجه شکی وجود ندارد که مطالعات انجام شده توسط گروههای کار نقش مهمی در تعیین آینده اجرای تامین اجتماعی خواهد داشت.به بیان سادهتر،سـاختار گـروههای کار بایستی دفاع کمیتههای فنی issa از همهگونه تامین اجتماعی،مشارکتی و یا غیر مشارکتی را پشتیبانی و تقویت نماید.اما ضرورت دارد توجه نمود که تحقق این هدف مستلزم ارتقاء تبادلنظر و گفتگو میان تمام کـمیتههای فـنی است.گرچه مقاولهنامه درحال اجرای انشعاب تامین اجتماعی به شاخههای مختلف ممکن است به توسعه دانش خاص مرتبط با اجرای بهتر کار توسط شاخهها بیانجامد،لیکن تا حدودی نـیز بـه انشعاب اجرای تامین اجتماعی بطور کلی منجر خواهد شد. درست همانگونه که issa به تبادلنظر و گفتگو با ادارات و موسسههای بیرونی راج مینهد،نباید فراموش کرد که تبادل نظر و گفتگوی داخلی نـیز بـه هـماناندازه مهم است بخصوص بهعنوان ابـزاری بـرای شـناسایی و مورد توجه قرار دادن مسائلی که برخی شاخهها یا همه شاخهها با آنان مواجه میباشند.بدون ترویج و ارتقاء گفتگوی داخلی،این بـیم وجـود دارد کـه دیدگاههای مهم در ارتباط متقابل پیوستگی توسعههای سیاسی بـطور کـامل شناخته نشده باشد.
تامین اجتماعی به کجا میانجامد
صرفنظر از بسیاری چالشهایی که تامین اجـتماعی در سـرتا سـر جهان با آن روبرو است،از جمله اینکه چگونه نقش خود را در نـظامهای روز بروز جزیی شده حمایت اجتماعی بهتر ایفا خواهد نمود،اجرای سازمانی تامین اجتماعی در بسیاری از کشورها خوب جا افـتاده اسـت.ایـن امر حتی در کشورهایی که دارای سطح پوشش اندک تامین اجتماعی بـوده و در کـشورهایی که از بیمه اجتماعی مشارکتی بعنوان امری که در عمل موفق نبوده است یاد میشود نیز صادق اسـت. بـنابراین هـنگامیکه اغلب مباحث درباره«بحرانهایی»است که تامین اجتماعی با آن روبرو است،دربـاره فـواید و سـودمندیهای آن کمتر صحبت میشود.این دید به هرگونه شک و تردید درباره اینکه تامین اجتماعی آیـندهدار خـواهد بـود پایان خواهد داد.بنابراین در واکنش به این سوال که تامین اجتماعی وجود داشته باشد یـا خیر؟فقط مـیتوان با واژه مثبت پاسخ داد.اما چیزی که این دیدگاه آنرا مشخص نمیکند، ماهیت نـهادی آنـ آیـنده است.در نتیجه،پاسخ به سوال دوم که«تامین اجتماعی به کجا خواهد انجامید؟»بسیار پیچیدهتر خـواهد بـود و مسائل پیچیدهای را مخصوصا برای issa و سازمانهای عضو آن پیش خواهد کشید.اما میتوان برخی پیـشبینیهای بـسیار مـعمولی را نمود.
با اقتباس از داگلاس نورت(۶۹۹۱)،«تغییر»در نهادها منجمله نهادهای تامین اجتماعی،بسیار تدریجی و جهتدار مـیباشد. بـهعبارت دیگر،نهاده امهم میباشند و در آینده نیز مهم باقی خواهند ماند.با تـبعیت از ایـن فـرضیه،ممکن است تصور شود که تامین اجتماعی در بسیاری از موارد با استفاده از ساختارهای نهادی و سازمانی جـاری اداره گـردد و گـسترش یابد.با این استدلال،بهبود تامین اجتماعی احتمالاً اغلب از طریق اعمال تـغییر عـملی در رابطه با ساختارهای سازمانی موجود و در درون ساختارهای سازمانی موجود و در درون ساختارهای مذکور تحقق خواهد ی افت.برای مثال،عـمل *جـمعآوری کمکهای تامین اجتماعی یکی از عرصههای شناخته شدهای است که غالبا توسعه و پیـشرفت کـافی دارد. احتمالاً مواردی وجود خواهد داشت که بـه مـشروعیت سـاختارهای سازمانی موجود و شیوههای عملیاتی برای تغییراتی عـملی شـدیدا صدمه خواهند رساند.در این موارد و با مشکلاتی که عمیقا ریشهیابی میگردند،منافع و مـزایای حـاصله از سرهم بندی در حاشیهها احتمالاً در نـهایت انـدک و حاشیهای خـواهد بـود.ایـنگونه موارد همچنین تاکید دارند که مـحدودیتهای سـازمانی مفروض که از طریق«وابستگی جهت» تحمیل میشوند،در بسیاری موارد ممکن است بـطور بـسیار جبری و نسنجیدهای مورد قبول قرار گـیرند.برای مثال، علاقهای کـه اکـنون به امکانات وابسته به شـیوههای بـیمه خرد نسبت به حفاظت اجتماعی نشان داده میشود.
چنانکه تاکید کنونی برروی پتانسیلهای بـرنامههای مـحدود، غیرقانونی ولی مشارکتی بیمه خرد نـشان مـیدهد،واقـعبینی حکم میکند کـه بـلند پروازیهای بلاواسطه و بلادرنگ بـرای تـوسعه و گسترش سطح پوشش تامین اجتماعی در بسیاری از کشورهای درحال توسعه بایستی در مقیاس کوچک شروع شـود و بـتدریج از سطح محلی و کارگاهی گسترش یابد.ایـن شـیوه پیشرفت مـورد انـتظار هـمانند تجربه قبلی تامین اجـتماعی در بسیاری از کشورهای اروپایی است.در میانمدت،هدف شناسایی و توسعه رابطه سازمانی ابتکاری بین مکانیزمهای غیر رسـمی حـفاظت اجتماعی مثل برنامههای بیمه خرد و تـامین اجـتماعی مـشارکتی و اجـباری مـیباشد.برای مثال، ilo از تـلاشهای اخـیر بخش بهداشت کشور غنا برای پیوند برنامههای بخش رسمی و غیررسمی چیزی که از آن بهعنوان رابطه hub-satelltte (کانون-اقـمار)یـاد شـده است خبر داده است.بطور کلیتر،تـوسعه ایـن قـبیل پیـوندها بـایستی مـجال پیشرفت فزاینده تحت پوشش قرار دادن قانونی تامین اجتماعی همچنین ارتقا موقعیت نهادهای مالی تامین اجتماعی را بدهد.
چنانکه گفته شد گرچه تامین همکاری فنی از اختیارات issa ناست،ارزش فـراوانی که اکنون به همکاری سازمانی و شفافیت کار در سطح بینالمللی داده میشود بیانگر این است که issa فرصتهای خوبی دارد که در ارتباط با دفاع از تامین اجتماعی و ترویج آن،پیام آمرانه و صریحی ارائه دهد.در راسـتای تـفکر مشترک بینالمللی در رابطه با نیاز محسوس به یک شیوه سیاسی خیلی حسابشده در طراحی راه حلهای سیاسی که قابل ادامه باشد، issa از قبل گامهایی را در جهت یک وضع مشترک در مباحث تامین اجـتماعی بـرداشته است پیشنهاد(اصلاًح قانون)استکلهم و متعاقب آن پیشنهاد(اصلاًح قانون) issa بیانگر این امر است.اما تصور اکثر سازمانهای عضو issa این بود که هیچکدام از پیـشنهادهای اصـلاح قانون استکلهم و issa از اهمیت کافی بـرای در خـورد بودن پشتیبانی کامل مالی از طریق بودجه عادی برخوردار نیستند.این نگرش این حقیقت را در مورد تاکید قرار میدهد که بازیابی موفقیتآمیز موقعیتی issa به حمایت داخـلی و دیـدگاه سازمانهای عضو آن به هـمان انـدازه بستگی دارد که به حمایت شرکاء خارجی مثل ilo تا تاثیر بیشتری بر تامین اجتماعی جهانی داشته باشد.
اتحادیه بینالمللی تامین اجتماعی و استانداردها
قصور و کوتاهی خواهد بود که اگر به پیـامدهای ایـن گرایشها و پیشرفتهای هنجاری تامین اجتماعی یعنی«استاندارها»توجه نشود.بطور قابل پیشبینی،نتیجه مهمی که issa میتواند از پیشرفتهای قبلی و اخیر بگیرد این است که اعتبار جهانی استانداردهای تامین اجتماعی بطور فـزایندهای تـضعیف گردیده اسـت.
علیرغم این گرایش که مخصوصا بدلیل کاربرد پذیری محدود جهانی آنها ناست،این استانداردها غیرقابل دفاع نـمیباشند.اما در عوض،پیام دیگر کاربرد پذیری محدود جهانی استانداردها(یعنی گـستردهتر شـد بـیعدالتی و ناامنی) غیرقابل دفاع است.نکته مهم این است که علیرغم کاربرد پذیری محدود جهانی آنها،اگر ایـن اسـتانداردها بهعنوان معیار بینالمللی برای ایجاد تامین اجتماعی به حد کفایت عـمل نـکنند،دفـاع از موقعیت تامین اجتماعی بخصوص در مباحث جاری حمایت اجتماعی سختتر خواهد بود.
بطور قطع و مخصوصا در دورهـای که همزمان است با بالا گرفتن برنامههای سیاست اجتماعی الهام گرفته از نئولیبرالهایی کـه اغلب مخالف ارزشهای سـنتی گـرداننده تامین اجتماعی همگانی میباشند،وجود مستمر استانداردها گرچه بیشتر در گفتار باشند تا عمل از سقوط بیشتر جلوگیری خواهند کرد. اصلاًح و مدرنیزه کدرن استانداردها حتی در مقیاس خیلی کم بمنظور انعکاس بهتر واقعیتهای کـشورهای درحال توسعه بطور اخص،ممکن است عملی و شدنی نباشد.توجیه این امر مشکلات بسیاری بود که ilo در سال ۰۰۰۲ در تلاش برای جلب رضایت اعضا تشکیل دهنده سهگانهاش برای اصلاًح و به روز نمودن مقاوله نـامه حـمایت دوران بارداری تجربه نمود (مقاوله نامه شماره ۳۰۱ اصلاًح شده در سال ۵۲۹۱)،پیام شفاف ولی غیر رضایتبخش برای issa این است که وجود استانداردهای فعلی ilo حتی با ضعفها و کاستیهایشان و حتی اگر همانند مقاولهنامه شماره ۲۰۱ تـنها ۰۴ کـشور آنها را تایید و تصویب کند(۳۰۲ ilo )،بازهم از نبودشان بهتر است.
معهذا،احتمالاً استانداردهای دارای کاربرد بیشتر فقط برای تامین اجتماعی تقویت نمیگردند بلکه برای این مستحکم میگردند تا به issa اجازه دهند تـا نـقش اصلی خود را در فراهم نمودن تبادلنظر و هم اندیشی جهانی برای سهیم بودن در بهترین اجرای هنجاری ایفا نماید.برعکس،این دیدگاه این برداشت را در پی دارد که تاکید عمده و عمومی issa بر روی مسائل کاربردی و اصـلی اسـت تـا مسائل هنجاری issa با تاکید بـیشتر بـرروی اسـتانداردها،احتمالاً بین سازمانهای عضوی که از استانداردها تبعیت میکنند و سازمانهای عضوی که تبعیت کمتری دارند شکاف ایجاد خواهد کرد. استانداردهایی که دارای کـاربرد بـیشتری مـیباشند برای ilo نیز مفید خواهند بود.
در تلاشهای جمعی بـرای مـبارزه با فقر جهانی تا حدودی به تامین اجتماعی نقش مهم و مداومی داده شده است
گفتار آخر:راهی بسوی جلو
issa بـرای ایـنکه نـسبت به قیومیت و اختیارات خود وفادار و ثابت قدم باشد بایستی بـه دفاع از خود همه نوع تامین اجتماعی اجباری و ترویج آن ادامه دهد.چنانکه در بالا اشاره شد،این امر بیانگر ایـن اسـت کـه issa از این به بعد بایستی در بهتر در نظر گرفتن و انعکاس علائق سازمانهای تـامین اجـتماعی غیر مشارکتی و همچنین در صورت ضرورت مقامات مالی و حتی سازمانهای تامین اجتماعی خصوصی نسبت به گذشته بـیشتر فـعالیت نـماید.بنابراین،یکی از چالشهای مهم،متقاعد کردن بیشتر سازمانهای عضو issa نسبت به ضـرورت دسـتیابی بـه این سازمانهای ناهمگون تامین اجتماعی است.بهرحال issa با یک مسئولیت سخت و به همان انـدازه چـالشبرانگیز کـه خلا پوشش تامین اجتماعی بیانگر سختی آن است مواجه است.این مسئولیت،دفاع از وابستگی مـستمر جـهانی به تامین اجتماعی مشارکتی از جمله تامین اجتماعی اجباری یعنی بیمه اجتماعی است.گـرچه issa از تـوانایی بـالقوه برنامههای غیر مشارکتی در جهت رسیدگی و توجه به فقر دیرینه و عدم تامین بیشتر جمعیت جـهان کـاملا آگاه است، به همان اندازه به نیاز درازمدت به دفاع از وضعیت هنجاری جـهانی تـامین اجـتماعی مشارکتی در عمل و همچنین در اصول واقف و آگاه میباشد.بطور وضوح،شاخه کمیتههای فنی و گروههای کار در ایـن راسـتا نقش مهم و رهبریکنندهای را ایفا خواهند کرد.تمام این عوامل بیانگر این مـیباشند کـه وضـعیت روبه رشدی وجود دارد که issa نفوذ سازمانی خود را در صحنه بینالمللی در دفاع از تامین اجتماعی و ترویج آن تـقویت نـماید.درحـالیکه در بیان این ایده در هنگامیکه به برتریها و محاسن همکاری سازمانی با دیده مـثبت نـگاه میشود تناقض وجود دارد،علتها و دلائلی که اساس این وضعیت میباشند دوگانه میباشند.
اولا با تعداد روز افزون سازمانهای بـین المـللی که در این زمینه همکاری میکنند،صحنه سیاست بینالمللی حمایت اجتماعی پیـوسته پر ازدحـامتر میشود با این همه issa برای اینکه در مـیان ازدحـام مـتمایز باشد نیاز است به قیمومیت و عقاید مـحکم خـود در دفاع از منافع و ارزشهای تامین اجتماعی و ترویج آنها وفادار و ثابت قدم باشد.
نقش مـهم دیـگری در اینجا وجود دارد که ایفای آنـ بـعهده شاخه کـمیتههای فـنی مـیباشد.
دوم اینکه ظهور استراتژیها و سیاستهای حمایت اجـتماعی مـمکن است تغییراتی را در دورنمای سیاستی که بسیاری از سازمانهای تامین اجتماعی مطابق آن عمل مـیکنند ایـجاد کند. در تلاشهای جمعی برای مبارزه بـا فقر جهانی تا حـدودی بـه تامین اجتماعی نقش مهم و مـداومی داده شـده است.معهذا بهرحال issa با یک مسئولیت سخت و به همان اندازه چالشبرانگیز که خـلا پوشـش تامین اجتماعی بیانگر سختی آن اسـت مـواجه مـیباشد
امکان اینکه تـامین اجـتماعی بخصوص در محدوده چارچوب حـمایت اجـتماعی که فعالیت آن متمرکز بر کشورهای درحال توسعه است تنزل رتبه باید امری مسلم اسـت.
بـنابراین ضرورت دارد issa از نقش جانبدارانه خود از جمله ظـرفیتها و اسـتعدادهای فعلیاش بـرای جـمعآوری،تـجزیه و تحلیل و انتقال اطلاعات تـجربی و اطلاعرسانی تجربیات خوب و بد بمنظور دفاع بهتر از هر نوع تامین اجتماعی حد اکثر استفاده را بـبرد.امـا مسئله گونه و با توجه به عـدم افـزایش قـابل تـوجه مـیزان درآمد،ممکن اسـت انـجمن issa از پیش،خود را درگیر مسائل بودجهای و مسائل مربوط به کارمندان نماید و قادر به رسیدگی به این چـالش بـطور کـامل و رضایت بخش نباشد.
صرفنظر از تمایل فعلی در ارزیـابی نـقشهای حـمایت اجـتماعی کـه بـایستی ایفا شوند،برای مثال شیوههای بیمه خرد در مقیاس کوچک برای تامین بهداشت در کشورهای درحال توسعه، نباید فراموش شود که موجودی قابل معامله issa تامین اجتماعی اجباری گسترده مـیباشد.در پیگیری این نقش،در تلاش برای شناسایی و اجرای«بهترین اجرا»در میان تمام شاخههای سازمانهای تامین اجتماعی گسترده است که تواناییهای issa احتمالاً ارزشمند باقی خواهد ماند.علاقه روز افزونی که ilo نسبت به شـیوههای بـیمه خرد نشان میدهد،ممکن است برای issa نشانه فرصتی باشد تا نقش گستردهای را در ارتباط با تامین اجتماعی در مقیاس وسیعتر به عهده بگیرد.گرچه فقط میتوان گمان نمود که آیا issa تـا کـنون توانسته است ilo را متقاعد نماید که حتی یک نقش جزیی را در تامین همکاری فنی به او بدهد.اگر در این کار موفق بوده باشد،پیامدهای ارتقاء مـوقعیت جـهانی issa ممکن است نسبتا چشمگیر بـاشد.امـا در واقع ilo همانند issa در خواهد یافت که صحنه بینالمللی حمایت اجتماعی پرازدحام است.نتیجتا و با در نظر گرفتن این حقیقت که تاثیرگذاری جهانی ilo مدتهاست تا حـدی تـضعیف گردیده است،احتمال دارد کـه ilo نـسبت به واگذاری داوطلبانه زمینه همکاری بخصوص در ارتباط با همکاری فنی بسیار بیمیل و رغبت است.عدم توانایی در فراهم کردن همکاری فنی بعنوان یک مانع خارجی برای تحقق آرزوهایی که issa برای گـسترش نـقش جهانی خود در سر میپروراند محسوب میشود.
نقش issa با در نظر گرفتن شاخه کمیتههای فنی آنطوری نبوده است که چرخ تامین اجتماعی را به حرکت درآورد بلکه چرخ حرکت فعلی آن را نیز کندتر کرده اسـت.در پیـشبینی ممکن گـرچه نه پیشرفتهای کاملاً قابل تمیز آتی-از جمله بسط و گسترش درک کاملتر پیامدهای سیاست پیری جمعیت، یک پاسخ از سـوی issa هم مستقلا و هم با مشارکت با سایر سازمانهایی که در زمینه سـیاست اجـتماعی سـروکار دراند، ادامه دادن به تامین حمایت لازم برای کمک به تضمین ماندگاری تمام نظامهای تامین اجتماعی خواهد بود.
امـا نـهایتا توسعه سالمتر تامین اجتماعی بخصوص زمانی که ناشی از کمک و مشارکت بطور عمدهای بـه پیـشرفتهای بـازار کار وابسته است.با اینحال،صرفنظر از موارد فوق،تعدادی از مردم به سختی تحت پوشش قـرار خواهند گرفت.نتیجتا issa بطور وضوح نیازمند یافتن یک توازن کاری است که ارزش دوام تـامین اجتماعی مشارکتی اجباری را پاس بـدارد در حـالیکه محدودیتهای عملیاتی آن را نیز تصدیق نماید.از این رهگذر بایستی به نقش بالقوهای که تامین اجتماعی غیر مشارکتی ایفا میکند توجه بیشتر میشود و از آن قدردانی گردد(این امر برای issa و سازمانهای عضو آن هریک تـغییر تلقی گردد دلالت دارد).بنابراین اولین گام اساسی بایستی داشتن ارتباط با سازمانهای عضو و همچنین مقامات داخلی issa باشد.اما در واقع تغییر عقاید هرگز آسان نیست کار متقاعد کردن تمام سازمانهای عضو و مقامات دربـاره ضـرورت انی تغییر دیدگاه ماههانه بلکه سالها بطول میانجامد علیرغم این شبهات باقیمانده،یک امر مسلم که از بافت بینالمللی حمایت اجتماعی نشأت میگیرد این است که issa توانایی اینکه از عمل خـود راضـی باشد را ندارد. درحالیکه تغییر موثر در دیدگاه احتمالاً فقط بطور افزایشی و در مدت زمان بیشتری قابل حصول است،یک هدف عملی و بسیار مهم که بتوان براساس آن عمل نمود بایستی موجب ایـجاد گـفتگوی داخلی در اینباره بشود که هچگونه نمیتواند به ارتقا تامین اجتماعی در سرتاسر جهان کمک نماید.
رسیدن به توافق داخلی بر سراین مسئله بسیار مهم بایستی برای دستیابی به تقویت اهـداف بـلند مـدت issa در صحنه بینالمللی کمک بـزرگی بـاشد.