رفتن به محتوای اصلی
معرفی و انتخاب رشته بینایی سنجی

معرفی و انتخاب رشته بینایی سنجی

“بینایی سنجی مراقبت از بیناییست”. این جمله تعریف سازمان بهداشت جهانی (WHO) از این رشته است. از طریق دانش و مهارت‌های به دست آمده در انتخاب رشته ی بینایی سنجی می‌توان به یک کارشناس جهت مراقبت‌های بینایی تبدیل شد. از بهداشت چشم گرفته تا سلامت بینایی. بینایی سنجی یا اپتومتری به کسب علم از منظر پزشکی، فیزیولوژی،ابزارهای وابسته با علم بینایی، میکروب شناسی، تکنیک‌های تصویربرداری و … می‌پردازد و راه را برای تشخیص زودهنگام بسیاری از عیوب و بیماری‌های چشم باز کرده و در اختیار چشم پزشکان قرار می‌دهد. طبق تحقیقاتی که انجام شد، دست نوشته‌هایی با قدمت قرن سیزدهم در ایتالیا کشف گردید که این جمله در آن‌ها حک شده بود: “هنوز بیست سال نیست که هنر ساخت عینک را کشف کرده‌ایم” این مطلب اهمیت بالا و قدمت این رشته را به خوبی بیان می‌کند.

رشته بینایی سنجی چیست؟این رشته یک حرفه مراقبت‌های بهداشتی است که شامل معاینه چشم و سیستم‌های بینایی برای کشف نقص یا ناهنجاری و همچنین درمان با عینک یا لنزهای تماسی و درمان بیماری‌های چشمی است.

چند هزار سال قبل از میلاد مسیح، عدسی‌های تزیینی برای چشم‌ها استفاده می‌شد و می‌توان قدمت علم بینایی سنجی را به آن دوره نسبت داد. با وجود این به طور قطع نمی‌توان تولد این علم را تخمین زد. جوزف نیدهام معتقد است اولین بار علم بینایی سنجی در بین قرون ۱۴۰۰ تا ۱۷۰۰ میلادی در چین پدید آمد. به طور سنتی، رشته بینایی سنجی با تمرکز اصلی اصلاح عیب از طریق استفاده از عینک آغاز شد. با این وجود، بینایی سنجی مدرن در طول زمان پیشرفت کرده است، به طوری که برنامه درسی آموزشی علاوه بر این شامل آموزش قابل توجهی در تشخیص و مدیریت بیماری چشم در بیشتر کشورهای جهان است، جایی که این حرفه تاسیس و تنظیم می‌شود.

این رشته یکی از مهم‌ترین گزینه‌های انتخاب رشته تجربی است. اگر قصد تحصیل در رشته بینایی سنجی را دارید توجه داشته باشید که تسلط در دروسی چون فیزیک، ریاضی و زیست شناسی می‌تواند در کسب رتبه قبولی در رشته بینایی سنجی بسیار موثر باشد. 

رشته بینایی سنجی

به طور کلی دانش بینایی از دو بخش چشم پزشکی و بینایی سنجی تشکیل شده است. این دو رشته در کنار ارتباطات نزدیکی که با هم دارند، در بعضی موارد به صورت جدا از یکدیگر طبقه‌بندی می‌شوند. به این معنی که یک بیمار چشم در ابتدا باید به یک اپتومتریست مراجعه کرده و چشم خود را از جهت عیوب انکساری، اختلالات دوبینی، انحرافات عضلانی و … مورد معاینه قرار دهد. همچنین تعیین نمره عینک و اصلاح اختلالات دید وظیفه یک متخصص بینایی سنجی است و بیماری‌های چشم، دارو درمانی و جراحی‌ها در حیطه‌ی وظایف چشم پزشکان قرار می‌گیرد. شایان ذکر است که متقاضی تحصیل در این رشته باید از سلامت چشم‌ها و دست‌ها برخوردار باشد. تمرکز بر روی معاینه اطفال، دوبینی و نور و اپتومتری مقدار قابل توجهی از هم‌پوشانی دارند. اپتومتریست‌هایی که در این زمینه فعالیت می‌کنند، بعضاً به عنوان اپتومتریست رشد، بینایی سنجی بینایی (VTOD) یا عصب بینایی شناخته می‌شوند. انواع بیمار optometrists در این زمینه بسیار متنوع است – اما اغلب این بیماران به دلایلی با مشکل دوبینی مبارزه می‌کنند. این می‌تواند به دلیل آمبولیوپی، استرابیسموس، اختلالات تشخیص، آسیب دیدگی مغزی، اختلال پردازش بینایی و موارد دیگر باشد.

وظایف اپتومتریست

  • تشخیص‌ و تصحیح‌ عیوب‌ انکساری‌ (نزدیک‌ بینی‌، دوربینی‌ و آستیگماتیسم‌)
  • تجویز عدسی‌های‌ مناسب‌ مانند عدسی‌های‌ عینک‌ یا لنزهای‌ عکاسی‌
  • تشخیص‌ و تصحیح‌ اختلالات‌ دید دو چشمی‌
  • تشخیص‌ و تصحیح‌ تنبلی چشم
  • تعیین‌ بهداشت‌ عمومی‌ چشم‌
  • تعیین بهداشت بینایی‌ در محیط‌های‌ کار و تحصیل‌ و دادن‌ آموزش‌ لازم‌ در این‌ زمینه‌ 
  • تهیه‌ و تجویز وسایل‌ کمک‌ بینایی‌ اکولرهای‌ ساده‌ و مرکب‌
  • تهیه‌ و تجویز سیستم‌های‌ تلسکوپیک‌ و تلویزیون‌های‌ مدار بسته‌ برای‌ نیمه‌ بینایان‌
  • اندازه‌گیری‌ میدان‌ بینایی‌
  • تعیین‌ نمره‌ عینک‌
  • تصحیح‌ اختلالات‌ دید

مشخصات دوره رشته بینایی سنجی

این رشته دارای مقاطع کارشناسی (۴سال) ، کارشناسی ارشد (۲ تا ۳ سال) و دکتری (۴ تا ۵ سال) است.

دروس تخصصی

این رشته شامل دروس عمومی (۲۳واحد) ، پایه (۴۲واحد) ، تخصصی (۷۳واحد) ، پایان نامه و کارآموزی (۸واحد) است که از دروس تخصصی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اپتیک هندسی و فیزیکی
  • لابراتوار اپتیک
  • فیزیولوژی اپتیک
  • مقدمات اپتومتری
  • اپتومتری
  • ابزرواسیون
  • تاریخچه اپتومتری و علوم بینایی
  • بینایی محیطی
  • عدسی‌های تماسی
  • آسیب شناسی چشم
  • اپتومتری کودکان
  • اپتومتری افراد مسن
  • اپتومتری مشاغل و بهداشت چشم
  • اپتومتری پیشرفته
  • آنالیز مشاهدات کلینیکی
  • مکانیسم دید دو چشمی
  • درمان آنومالی‌های دو چشمی 

رشته‌های کارشناسی ارشد بینایی سنجی

  • رشته بینایی سنجی
  • رشته مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • رشته مهندسی پزشکی (زیست مواد)
  • رشته انفورماتیک پزشکی
  • رشته علوم تشریحی
  • رشته سلامت سالمندی
  • رشته اپیدمیولوژی
  • رشته آمار زیستی
  • برنامه ریزی یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی
  • رشته زیست فناوری پزشکی
  • رشته فیزیولوژی
  • رشته اقتصاد بهداشت
  • تکنولوژی آموزشی در علوم پزشکی
  • رشته نانوتکنولوژی پزشکی
  • رشته فناوری اطلاعات سلامت
  • رشته ارزیابی فناوری سلامت
  • ژورنالیسم پزشکی
  • رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • آموزش پزشکی
  • رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • رشته مدیریت توانبخشی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • رشته رفاه اجتماعی
  • رشته فیزیک پزشکی

 دوره دکتری

علاقمندان به ادامه تحصیل در این رشته اگر دارای کارشناسی ارشد بینایی سنجی باشند، می‌توانند در مقطع دکتری با گرایش‌های‌ تخصصی‌ مانند ناهنجاری‌های‌ دید دو چشمی‌ و تمرینات‌ اپتومتریک‌، وسایل‌ کمک‌ بینایی‌ و تجویز لنزهای‌ نامرئی‌ به ادامه تحصیل بپردازند و در این موارد ذکر شده اطلاعات تخصصی‌تر و بیشتری نسبت به چشم پزشکان کسب کنند.معرفی رشته بینایی سنجی

دوره ی طرح

 رشته‌ی بینایی سنجی طرح اجباری ندارد و طرح آن به صورد مازاد بر نیاز یا اختیاری است. ولی در صورت راه‌اندازی دفتر کار شخصی نیاز به گذراندن دوره طرح و اخذ گواهی پایان طرح وجود دارد.

آینده شغلی

متاسفانه به دلیل عدم شناخت تخصص بینایی سنجی در بین عوام، در بسیار از موارد مردم به جای مراجعه به اپتومتریست، نزد چشم پزشک می‌روند. با توجه به تخصص اپتومتریست و ظرفیت دانشگاهی این رشته، آینده شغلی و بازار کار آن مثبت ارزیابی می‌شود. زیرا یک متخصص بینایی سنجی در اصلاح انحرافات چشم و همچنین در زمینه ارایه عینک‌های‌ مربوط‌ به‌ عیوب‌ انکساری‌ به‌ طور علمی‌ و دانشگاهی‌ نسبت به چشم پزشک تخصص بیشتری دارد. از مزایای این رشته این است که فارغ التحصیلان آن می‌توانند مطب خصوصی تاسیس کرده و به ارایه عینک‌های عیوب بینایی و مشاوره‌های لازم بپردازند، چراکه تنها کسانی هستند که در این زمینه تخصص دارند. با توجه به تحصیل در تعداد کمی از دانشگاه‌های کشور (شهید بهشتی، ایران، زاهدان و مشهد و پردیس خودگردان) و تعداد کم فارغ التحصیل، این رشته از فرصت شغلی خوبی برخوردار است.

رتبه‌های برتر رشته بینایی سنجی

رتبه کشوریرتبه منطقهمنطقهدانشگاهدوره
57282814منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي روزانه
58551158منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي روزانه
63051955منطقه 1 دانشگاه علوم پزشکي مشهد روزانه
68191367منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي ايران روزانه
69201386منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي روزانه
69273410منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي روزانه
73683616منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي ايران روزانه
75303685منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي روزانه
75303685منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي روزانه
75652316منطقه 1 دانشگاه علوم پزشکي ايران روزانه
75951556منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي مشهد روزانه
77113762منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي ايران روزانه
77213768منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي مشهد روزانه
77532372منطقه 1 دانشگاه علوم پزشکي مشهد روزانه
77532372منطقه 1 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي پرديس خودگردان
78912422منطقه 1 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
80013884منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
80312467منطقه 1 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
80571674منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي روزانه
81111687منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي روزانه
81633960منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
81743965منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
81873970منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
82002512منطقه 1 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
82371722منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي ايران روزانه
83291749منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي روزانه
83712560منطقه 1 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي پرديس خودگردان
84154069منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
85511809منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي روزانه
87081845منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي ايران روزانه
87401858منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي ايران روزانه
87531860منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي ايران روزانه
87782670منطقه 1 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
88374274منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
88624288منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
89384331منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
89484335منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
89591909منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي ايران روزانه
89984356منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
90301924منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي مشهد روزانه
90681934منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي مشهد روزانه
90681934منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي مشهد روزانه
92451973منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي مشهد روزانه
93752004منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
95372045منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
100482164منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
101672202منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
112722477منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
113562501منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
115102536منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان پرديس خودگردان
143886842منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
159717568منطقه 2 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
297517678منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
323828464منطقه 3 دانشگاه علوم پزشکي زاهدان روزانه
یک نظر برای این نوشته موجود است
  1. سلام. در این ویدیو به غلط ساخت عینک طبی از وظایف یک بینایی سنج نام برده شد در حالی که هیچ واحد داشگاهی در این رشته مرتبط با ساخت عینک نمی باشد. پس ساخت عینک تخصص یه تکنسین عینک سازی است که مدرک سال ۱۳۶۸ وزارت بهداشت را در ساخت و تولید عینک طبی دارد. لطفا اصلاح شود🙏

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

برگشت به بالا