رفتن به محتوای اصلی
معرفی و انتخاب رشته‌ مهندسی پلیمر

معرفی و انتخاب رشته‌ مهندسی پلیمر

برای افرادی که علاقه‌مند به دروس شیمی و پلیمری هستند، انتخاب رشته‌ مهندسی پلیمر گزینه‌ی مطلوبی به شمار می‌رود. در مهندسی پلیمر، معمولا محصولاتی مانند پلاستیک، لاستیک،چسب‌،رنگ ‌و رزین‌ تولید می‌شود. به طور کلی می‌توان پلیمرها را به‌ دو دسته‌ طبیعی‌ و مصنوعی‌ تقسیم‌ می‌شوند. پلیمرهای‌ طبیعی‌ شامل ‌ترکیب‌های‌ سلولزی‌، چوب‌ و کاغذ هستند و پلیمرهای‌ مصنوعی‌ از مواد نفتی‌ تشکیل می‌شوند.

معرفی رشته مهندسی پلیمر

رشته مهندسی پلیمر

کلمه پلیمر توسط شیمیدان سوئدی J. J. Berzelius معرفی شده است. وی، به عنوان مثال، بنزن (C6H6) را پلیمر اتیان (C2H2) دانست. بعداً این تعریف دچار تغییراتی ظریف شد.
تاریخچه استفاده انسان از پلیمرها از اواسط قرن نوزدهم میلادی است، هنگامی که وارد اصلاح شیمیایی پلیمرهای طبیعی شد. در سال ۱۸۷۰ ، J. W. Hyatt از کافور برای پلاستیک سازی نیتروسلولوز برای ساخت پلاستیک‌های نیتروسلولوز استفاده می‌کند. ۱۹۰۷ L. بائکلند سنتز اولین رزین فنلی گرمازا را که در دهه ۱۹۲۰ صنعتی شد، به عنوان اولین محصول پلاستیکی مصنوعی گزارش داد.

 در سال ۱۹۲۰ ، H. استاندینگر پیشنهاد داد که پلیمرها مولکول‌های زنجیره‌ای طولانی هستند که از طریق پیوندهای کووالانسی متصل به واحدهای ساختاری متصل می‌شوند. این نتیجه پایه و اساس ایجاد علم مدرن پلیمر را فراهم کرد. پس از آن ، Carothers، پلیمرهای مصنوعی را به دو دسته گسترده تقسیم کرد، یعنی یک پلی کوندنات به دست آمده توسط یک واکنش پلی کانسنسانس و یک پلیمر اضافی که از طریق یک واکنش پلی آدیشن به‌دست آمده است. ۱۹۵۰s K. Ziegler و G. Natta یک کاتالیزور پلیمریزاسیون هماهنگی را کشف کردند و پیشگام دوران سنتز پلیمرهای استریورژولار بودند. در ده‌ها سال پس از استقرار مفهوم ماکرومولکول‌ها، سنتز پلیمرهای بالا به پیشرفت سریع دست یافته و بسیاری از پلیمرهای مهم یکی پس از دیگری صنعتی شده‌اند.کاربرد مهندسی پلیمر

هدف از رشته پلیمر، تولید کلیه محصولات پلیمری از قبیل لاستیک، پلاستیک، الاستومر، چسب‌ها، رزین و سایر مواد مورد نیاز صنعت است. برای مثال طراحی و تولید تایر ماشین در صنایع لاستیک، لوله‌های پلی‌اتیلن در صنایع پلاستیک و انواع الیاف شیشه فایبرگلاس‌ها در کامپوزیت به یاری متخصصان مهندسی صنایع پلیمر انجام می‌گیرد یا حتی در این رشته شکل‌دهی رزین‌ها نیز مطرح است که برای مثال می‌توان به ساخت ملامین اشاره کرد. حتی کیسه‌های پلاستیکی و روکش ظروف نچسب تفلون از مواد پلیمری می‌باشند. در واقع در رشته مهندسی صنایع پلیمر هر آنچه که به این مواد بر می‌گردد، مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرد. 
 
در این رشته شما به عنوان مهندس پلیمر محصولاتی را طراحی، تولید و یا اصلاح می‌کنید که در همه جا وجود داشته و همه ما تا حد زیادی به آن‌ها وابسته هستیم و شاید در دنیای امروز، زندگی بدون مواد و محصولات پلیمری بسیار سخت باشد. نمونه‌ای ساده از این محصولات عبارتند از مسواک، تیوب خمیردندان، دمپایی پلاستیکی، بسیاری از لباس‌ها، ظروف پلاستیکی و ملامینی آشپزخانه، جلد برخی از کتاب‌ها، بسیاری از قطعات تلویزیون، کامپیوتر و …
 
البته پلیمرها فقط کاربرد صنعتی ندارند بلکه کاربرد پزشکی نیز دارند. مثلا اگر کشکک زانوی یک نفر آسیب ببیند و ترمیم آن امکان‌پذیر نباشد، شبیه به همان کشکک زانو را با مواد پلیمری درست می‌کنند و بر روی زانو قرار می‌دهند و یا دندان مصنوعی و لنزهای چشمی همه از مواد پلیمری ساخته می‌شوند که به این مواد پلیمری «پلیمرهای زیستی» می‌گویند. 
 
البته در حال حاضر بسیاری از مهندسان پلیمر فارغ التحصیل رشته شیمی می‌باشند. زیرا همانطوری که گفته شد اساس و پایه علم پلیمر، علم شیمی می‌باشد. 
 
به هر حال اگر شما در صنعت پلیمرسازی کار کنید باید بدانید هرکجا هستید، یکی‌ از فرآورده‌های‌ صنعت‌ پلیمر در اطراف‌ شما است‌. چرا که‌ این‌ صنعت‌ در ساخت‌ رنگ‌ درها و دیوارهای‌ خانه‌ها و پوشاک‌، پوشش‌ کابل‌ها و سیم‌ها و هرآنچه‌ که‌ از لاستیک‌ یا پلاستیک‌ ساخته‌ شده‌ است‌، نقش‌ کلیدی‌ دارد. 

مهندسان پلیمر در حوزه تولید یا آزمایش پلاستیک یا تجهیزات و فرآیندهای مربوطه فعالیت می‌کنند. این مهندسین ممکن است پلیمرهای جدیدی را توسعه دهند، یک آزمایشگاه را مدیریت کنند، پروژه‌ها و فرایندها را در دست بگیرند و یا تجهیزات طراحی کنند. مهندسان پلیمر در درجه اول در زمینه ساخت پلیمر فعالیت می‌کنند. این‌ها ممکن است در ساخت پلیمرهای جدید یا کمک به آزمایش و ارزیابی محصولات کمک کنند. از مهندسان پلیمر انتظار می‌رود که مسئول آزمایشگاه باشند و یا به سایر کارمندان که درحال کار روی یک محصول یا فرآیند هستند نظارت کنند.

مهندسی پلیمر به طور کلی یک حوزه مهندسی است که مواد پلیمری را طراحی، تحلیل و اصلاح می‌کند. مهندسی پلیمر جنبه‌های صنایع پتروشیمی، پلیمریزاسیون، ساختار و خصوصیات پلیمرها، خواص پلیمرها، ترکیب و پردازش پلیمرها و شرح پلیمرهای بزرگ، روابط ساختاری و کاربرد آن‌ها را پوشش می‌دهد.

آشنایی با مهندسی پلیمر

گرایش‌های مقطع کارشناسی

در مقطع کارشناسی این رشته دارای ۲ گرایش صنایع پلیمر و تکنولوژی و علوم رنگ است.

کارشناسی ارشد

دکتری

  • صنایع پلیمر
  • صنایع رنگ
  • فرایندهای پلیمریزاسیون

آینده شغلیشناخت مهندسی پلیمر

فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در حوزه‌های زیر به فعالیت بپردازند:

  • صنایع پلیمر
  • پلیمریزاسیون
  • نانو پلیمر
  • تکنولوژی و علوم رنگ
  • علوم و فناوری چاپ
  • طراحی فرمولاسیون پلیمر و رنگ
  • کارشناسی و نظارت بر عملیات تولید پلیمر و رنگ

لازم به ذکر است که نرم افزارهای زیر، جزء پرکاربردترین ابزارها برای دانشجویان این رشته است:

  • ASPEN
  • MATLAB
  • Moldflow
  • hysys
  • FLUENT
  • VLab

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

برگشت به بالا